12:59 صبح | ۱۳۹۸ چهارشنبه ۲۲ آبان
کد خبر: 60581 تاریخ انتشار: ۱۳۹۸ شنبه ۴ آبان - 10:02 صبح ارسال به دوست نسخه چاپی

طرح دوباره «رفراندوم» از سوی روحانی / همه پرسی برای چه مساله‌ای؟


گفتگو نیوز / گروه سیاسی: رفراندوم یا همان همه‌پرسی؛ واژگانی که این روزها از سوی حسن روحانی رییس‌جمهوری شنیده می‌شود؛ البته طبق اصل ۵۹ قانون اساسی. آنچه تا به حال او درباره همه‌پرسی گفته همه کلی بوده و هیچگاه مستقیما اشاره‌ای نکرده که منظورش از همه‌پرسی، استفاده از این ظرفیت قانون اساسی در کدام موضوع است.
حسن روحانی در دو سخنرانی متوالی حرف از همه‌پرسی زده؛ یکی نشست خبری اخیرش و دیگری آیین آغاز سال تحصیلی مراکز آموزش عالی؛ او در نشست خبری وقتی خواست به سوالی درباره پاسداری از قانون اساسی پاسخ دهد، کنایه‌ای به منتقدانش زد و مستقیما از همه‌پرسی گفت: «وقتی در سخنرانی‌ها به بعضی از اصل‌های قانون اساسی اشاره می‌کنیم بعضی‌ها عصبانی می‌شوند، مثل اینکه از قانون اساسی آسمان هفتم حرف می‌زنم. این اصل‌ها در همین قانون اساسی است، همه پرسی در همین قانون اساسی است. اگر بد است بیاییم حذف کنیم اگر خوب است چرا نگران و ناراحت هستیم». رئیس جمهوری افزود: «معتقدم بهترین راه برای ثبات این نظام و پایداری نظام، همان‌هایی است که قانون اساسی پیش‌بینی کرده از جمله مسأله همه‌پرسی در مسایل مهم اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و سیاسی».
روحانی دو روز بعد از نشست خبری، در یک سخنرانی دیگر کدهایی داد ولی همچنان موضوع مدنظرش برای همه‌پرسی مبهم باقی ماند. او در آیین آغاز سال تحصیلی مراکز آموزش عالی کشور، گفت که «۴۱ سال است به جواب روشن و قاطع در این زمینه نرسیده‌ایم؛ یک عده بر تعامل سازنده و عده‌ای نیز بر تقابل مستمر با جهان تأکید دارند». او سخنانش را ادامه داد تا به اینجا رسید: «اگر با راهکارهای ارائه شده برای موضوعاتی که بیش ۴۰ سال است راجع به آنها بحث می کنیم به نتیجه نرسیدیم، باید همه‌پرسی کنیم».
اما اشاره روحانی به یک اصل مصرح در قانون اساسی، خشم محافظه‌کاران را برانگیخت تا بابت این اظهارات به رییس‌جمهوری حمله کنند.
کیهان مانند همیشه، آسمان را به ریسمان بافت تا در این بین لگدی هم به برجام زده باشد: «رئیس‌جمهور که ۷ آبان ۹۶ مذاکره با آمریکا را دیوانگی خوانده بود، دیروز پیشنهاد کرد این موضوع به رفراندوم گذاشته شود!...خب، نتیجه چه بود؟ اگر بفرمایید نتیجه «هیچ» بود! جفا کرده و از بیان واقعیت دور شده‌اید، چرا که صنعت هسته‌ای کشور را از بین بردید، ده‌ها امتیاز نقد به حریف دادید، بسیاری از امکانات و ظرفیت‌های کشور را هزینه کردید، به جای لغو تحریم‌ها که هدف اصلی مذاکره بود، تحریم‌های فراوان دیگری را هم به ملت تحمیل کردید و ...»
روزنامه جوان هم در حمله‌اش به روحانی نوشت: «فعالان سیاسی به پیشنهاد رفراندوم روحانی واکنش نشان دادند و گفتند در مقابل صندلی‌های خالی و در خلوت‌ترین افتتاحیه‌های ۴۰ سال اخیر دانشگاه‌ها چگونه از همه‌پرسی برای «چیز‌هایی که ۴۰ سال است درباره آن بحث می‌کنیم» ‌سخن می‌گویید؟!».
سایر رسانه‌های محافظه‌کار هم مانند کیهان و جوان و به شیوه‌ای که هماهنگ با یکدیگر به نظر می‌رسید، با همین ادبیات و با کلیدواژه دو قطبی تعامل-سازش به روحانی حمله کردند.
پیش از این هم روحانی حرف از همه‌پرسی زده بود و کم و بیش با حملاتی مواجه بوده. او ۱۵ مرداد امسال هم در دیدار با وزیر و معاونان وزارت خارجه گفته بود: «نمی‌توانیم مخالف خواست مردم ساز جداگانه‌ای بزنیم… اصل ۶ و ۵۹ قانون اساسی ماندگاری جمهوری اسلامی ایران را برای همیشه تضمین می‌کند؛ یعنی با اجرای این دو اصل و البته همه اصول قانون اساسی که منشور ملی است به هیچ عنوان هیچ قدرتی نه آمریکا و نه دیگران، حتی اگر همه پشت سر هم قرار بگیرند، نمی‌توانند تغییری در نظام جمهوری اسلامی ایجاد کنند». او خرداد ماه امسال هم در این باره صحبت کرده و حتی مثالی هم آورده بود: «اصل ۵۹ قانون اساسی، اصلی بن‌بست شکن است و می‌گوید در هر زمان لازم دریچه به روی مردم باز است، حالا چه موقع باید از این اصل استفاده کرد یا آیا باید قبلاً استفاده می‌کردیم، موضوعی دیگر است. در سال ۸۳ از رهبر معظم انقلاب خواستم تا موضوع هسته‌ای را به آراء مردم بگذارند، که ایشان هم استفاده از این اصل را خوب دانسته و قبول کردند، اما در مورد زمان اجرای آن مطلبی عنوان نشد و پس از آن هم دولت تغییر کرد و روند به شکل دیگری ادامه یافت، اما به هر حال اصل ۵۹ در هر مقطعی می‌تواند راهگشا باشد».
او امسال بیش از هر زمان دیگری درباره رفراندوم سخن گفته بود؛ از جمله اردیبهشت ماه که برای اولین بار در سال ۹۸ این موضوع را به میان آورد.
سال ۹۶ هم در سخنرانی ۲۲ بهمن، گفته بود: «قانون اساسی بن‌بست‌ها را برداشته و ظرفیت بزرگی دارد و اگر در موضوعی با هم بحث داریم، باید به اصل ٥٩ مراجعه کنیم که طبق آن باید به آرای مردم مراجعه کرد». این سخنان با واکنش تند ۲ تریبون نماز جمعه تهران و مشهد روبرو شد؛ حجت‌الاسلام احمد خاتمی در واکنش به مطرح شدن یک اصل قانون اساسی از سوی رییس‌جمهوری، گفته بود: «بنده به شبکه‌ دولتی ضداسلامی، ضدایرانی و ضدانقلاب فراری که دلخوش به برخی اظهارنظرها شده‌اند می‌گویم که آنها هرگز به آرزوی خود برای رفراندوم و همه‌پرسی عمومی نخواهند رسید... این جریان می‌خواهد سفره اسلام و ولایت‌ فقیه را با رفراندوم جمع کند». حجت‌الاسلام احمد علم‌الهدی هم در واکنش به اشاره رییس‌جمهوری به اصل ۵۹ قانون اساسی گفته بود: «در این سیل چندمیلیونی که در حمایت از نظام برخاستند و در این سیل جمعیت که عکس رهبری در دستشان است، این حرف را می‌زنید، می‌دانید چه در ذهن‌ها تداعی می‌شود؛ اینکه شما طرفدار مردم‌سالاری سکولار هستید، نه مردم‌سالاری دینی... شما می‌آیید در این سیل جمعیت چندمیلیونی اصل ۵۹ را به رخ مردم می‌کشید؟ مردمی که عکس رهبری در دستشان است».
اما پیش از اینها هم روحانی به رفراندوم اشاره کرده بود؛ دی ماه ۱۳۹۳ در کوران مذاکرات هسته‌ای ایران و ۶ قدرت جهانی: «خوب است بعد از 36 سال یک‌بار هم که شده این اصل قانون اساسی را اجرا کنیم و برای مسایل مهم اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و فرهنگی به‌جای آنکه قانونی در مجلس تصویب شود، ماده قانونی یا برنامه را مستقیم به آرای مردم و همه‌پرسی بگذاریم».
اصل ۵۹ قانون اساسی تصریح دارد: «در مسائل‏ بسیار مهم‏ اقتصادی‏، سیاسی‏، اجتماعی‏ و فرهنگی‏ ممکن‏ است‏ اعمال‏ قوه‏ مقننه‏ از راه‏ همه‏ پرسی‏ و مراجعه‏ مستقیم‏ به‏ آراء مردم‏ صورت‏ گیرد. در خواست‏ مراجعه‏ به‏ آراء عمومی‏ باید به‏ تصویب‏ دو سوم‏ مجموع‏ نمایندگان‏ مجلس‏ برسد». البته اسفند ماه سال ۸۱ آیت‌الله جنتی دبیر شورای نگهبان در نامه‌ای به این شورا خواستار ارائه تفسیر شورای نگهبان درباره اصل ۵۹ قانون اساسی شد و نوشت: «نظر به برخی شبهات و تشکیکات ایراد شده درباره شمول اصل نودوچهارم قانون اساسی نسبت به مصوبه درخواست مراجعه به آراء عمومی ـ موضوع اصل پنجاه ونهم قانون اساسی ـ لطفاً نظر تفسیری آن شورای محترم را در این زمینه اعلام فرمائید، که اصل ۹۴ قانون اساسی شامل همة پرسی مصوب مجلس شورای اسلامی می‎شود یا خیر؟ با تشکر». شورای نگهبان هم در پاسخ به نامه دبیر این شورا نوشت:‌ «درخواست مراجعه به آراء عمومی موضوع اصل ۵۹ قانون اساسی از مصادیق مصوبات مجلس شورای اسلامی است و باید طبق اصل ۹۴ قانون اساسی به شورای نگهبان ارسال شود». اصل ۹۴ قانون اساسی می‌گوید: « کلیه‏ مصوبات‏ مجلس‏ شورای‏ اسلامی‏ باید به‏ شورای‏ نگهبان‏ فرستاده‏ شود. شورای‏ نگهبان‏ موظف‏ است‏ آن‏ را حداکثر ظرف‏ ده‏ روز از تاریخ‏ وصول‏ از نظر انطباق‏ بر موازین‏ اسلام‏ و قانون‏ اساسی‏ مورد بررسی‏ قرار دهد و چنانچه‏ آن‏ را مغایر ببیند برای‏ تجدید نظر به‏ مجلس‏ بازگرداند. در غیر این‏ صورت‏ مصوبه‏ قابل‏ اجرا است‏».
آنچه روشن است این موضوع است که همه‌پرسی از اصول قانون اساسی است که آن هم با رای مستقیم مردم تبدیل به قانون اساسی شده است و خشم و آشفتگی بابت صحبت درباره آن، نمی‌تواند محلی از اعراب داشته باشد. اما از سوی دیگر روحانی حداقل ۵ سال است که از همه‌پرسی و اصل ۵۹ قانون اساسی صحبت می‌کند؛ ‌به نظر می‌رسد ۵ سال زمان کافی باشد تا رییس‌جمهوری برآمده از رای ملت، برای مردمش توضیح دهد که منظورش از اجرای اصل ۵۹ قانون اساسی، همه‌پرسی در چه موضوعاتی است؛ شاید مردم هم راغب باشند نظر خود را در آن موضوعات صریحا و بی‌واسطه بیان کنند.
 
برچسب هابرچسب ها: روحانی,رفراندوم,


نظر شما
نام:
پست الکترونیکی:  
نظر شما:  
کد امنیتی: