10:58 عصر | ۱۳۹۹ جمعه ۴ مهر
پرسش
کد خبر: 65092 تاریخ انتشار: ۱۳۹۹ پنج شنبه ۲۳ مرداد - 1:36 عصر ارسال به دوست نسخه چاپی

علی حاتمی یكی بود و... هست

طهماسب صلح‌جو

درباره زنده‌یاد علی حاتمی بسیار گفته‌اند و نوشته‌اند. در ستایش یا نكوهش دیگر گفتنی باقی نمانده است كه به نوشتنش بی‌ارزد. كسانی هم خواسته‌اند، پا جای پای او بگذارند و به تقلید از فیلم‌هایش دست‌اندركار شده‌اند تا شاید علی حاتمی ثانی شوند. اما دریغ از اینكه به گرد پای آثارش رسیده باشند. «مدرسه هنر، مزرعه بلال نیست آقا كه هر سال محصول بهتری داشته باشد. در كواكب آسمان هم یكی می‌شود ستاره رخشان، الباقی سو سو می‌زنند...»  این سخن شیوا كه در فیلم «كمال‌الملك» از بیان ناصرالدین شاه می‌شنویم، حدیث حال مكتب سینمایی علی حاتمی است كه هنوز ستاره رخشان ندارد. البته كم نیستند، سینماگرانی كه در تقلید از تكنیك و فرم سینمای غرب استادند و گاه با ساختن فیلم‌های فستیوال‌پسند، سنگ تمام می‌گذارند. اما وقتی می‌خواهند از سبك و سیاق سینمای علی حاتمی الگو‌برداری كنند، كم می‌آورند. با آرایش سرسری صحنه و چهره ولباس و مبالغه در ادا و اطوار بازیگران و ردیف كردن واژه‌های نخ نما شده همچون فی‌الواقع، الساعه از این فقره، مستفیض گردیدیم! خودشان را همتا و همپای علی حاتمی می‌دانند. بی‌آنكه از زیبایی‌شناسی تصویر و شاعرانگی سخن در این سبك بهره‌ای داشته باشند.

گوهر سینمای علی حاتمی كهنه‌پرستی و خاطره‌بازی و تاریخ‌نگاری نیست بلكه گفتن«سر دلبران در حدیث دیگران» است و گذشته چراغ راه آینده... تكاپوی آدم‌ها در قلمرو افسانه و اسطوره و تاریخ جلوه‌ای از آرزو‌ها، رویا‌ها، كامیابی‌ها و ناكامی‌های ماست. در همه آثار سینمایی‌اش؛ از «حسن كچل» تا ... «دلشدگان» روح زمانه را می‌توان دریافت. حرف دل مجید دیوونه در فیلم «سوته‌دلان» حرفی نیست كه در گذرگاه زمان كهنه شود:«آخ كه چه قدر دشمن داری خدا. دوستاتم كه ماییم، یه مشت عاجز علیل ناقص عقل كه در حق شون دشمنی كردی... .
سال 1323 در تهران محله شاهپور كوچه اردیبهشت به دنیا آمد و ... 52 سال بعد از دنیا رفت. در حد فاصل این عمر كوتاه. خیلی زود، در20 سالگی نخستین نمایشنامه‌اش «دیب» (دیو) را بر پایه افسانه‌های عامیانه مردم تهران نوشت و اجرا كرد و نوشتن را ادامه داد با نمایشنامه‌های «خاتون خورشید‌باف» یا «دختر نارنج و ترنج»، «چهل‌گیس»، «خاتون و شهر آفتاب و مهتاب»، «قصه حریر و مرد ماهیگیر»، «آدم و حوا» یا «برج زهر‌مار» و... خیلی زود به سینما رو آورد با فیلمنامه «حماسه عشقی شب جمعه» (1346) به كارگردانی هژیر داریوش و ساختن فیلم كوتاه عروسكی «جنگل آشپزی» برای تلویزیون. در ساختن فیلم‌های تبلیغاتی برای كالا‌های تجارتی هم ذوق‌آزمایی كرد تا به نخستین فیلم بلند سینمایی‌اش«حسن كچل» رسید و... افسوس كه «این قافله عمر عجب می‌گذرد... بیست و چهارم مرداد ماه روز تولد اوست. در سالروز تولدش یادش را گرامی بداریم. خودش گفته است؛ آیین چراغ خاموشی نیست.
 
اعتماد
 
 


نظر شما
نام:
پست الکترونیکی:  
نظر شما:  
کد امنیتی: